Şiirleriyle Türkmenlerin gönlünde önemli bir yer edinen, hikmetli sözleriyle kuşakları etkileyen ünlü düşünür ve şair Mahtumkulu Firagi, Köln’de düzenlenen etkinlikle anıldı.
Köln’de Mahtumkulu Firagi anısına etkinlik
Köln Türkmen Kültür Ocağı tarafından Allerweltshaus yerleşkesinde, Türkmenlerin milli gururu Magtymguly Pyragy anısına anma günü gerçekleştirildi.
Etkinlik, Köln Türkmen Kültür Ocağı Başkanı Suwhan Gylyctagan’ın selamlama konuşmasıyla başladı. Gylyctagan, derneklerinin 30. yılını doldurmak üzere olduğunu belirterek, Türkmenlerin birlik ve dayanışma içerisinde kültürlerine ve dillerine sahip çıkmasının en büyük arzuları olduğunu söyledi. Bu amaç doğrultusunda çalışmalar yürüttüklerini ifade etti.
“Afganistan’da Türkmen Olmak” kitabı tanıtıldı
Etkinlikte yazar Nur Muhammet Karizade’nin “Afganistan’da Türkmen Olmak” adlı yeni kitabı Türkmence ve Almanca olarak tanıtıldı.

Karizade konuşmasında, Afganistan’ın çok eski ve köklü bir Türk yurdu olduğunu belirterek, Gazneliler ve Selçukluların bunun en bilinen örnekleri arasında yer aldığını söyledi. Buna rağmen Türkmenlerin ülkede ikinci sınıf insan muamelesi gördüğünü ifade etti.
Mahtumkulu’nun şiirleri okundu
Etkinlik kapsamında, Macar Türkolog ve seyyah Arminius Vambery’nin 1879 yılında Leipzig’de yayımladığı ve Mahtumkulu Firagi’nin 35 şiirini içeren derlemeden “Duz hem bolmasa” adlı şiir Türkmence ve Almanca olarak okundu.
Hamburg’da yeni kurulan Türkmen Derneği’nin Başkanı Saber Bahman da yaptığı konuşmada, kurdukları dernek aracılığıyla Türkmen kültürünün yaşatılmasına katkı sunmayı amaçladıklarını dile getirdi.
Etkinlikte söz alan Shakofa Farhang ise Türkmen medeniyetinin korunması ve yaşatılmasının önemine dikkat çekerek, herkesin bu konuda sorumluluk sahibi olması gerektiğini belirtti.
Türkmen müziği geceye damga vurdu
Türkmen kültürünün, müziğinin ve toplumsal dayanışmasının ön plana çıktığı etkinlikte Aýtek Peder, Musa Mahtaby ve Hazar Kelami sahne aldı. Sanatçılar seslendirdikleri eserlerle davetlilere unutulmaz anlar yaşattı.
Türkmen halkının milli şairi: Mahtumkulu Firagi kimdir?
Türkmen halkının milli şairi olarak kabul edilen Magtymguly Pyragy, Türk dünyasının en önemli edebiyat ve fikir insanlarından biri olarak gösteriliyor. Türkiye’de daha çok “Mahtumkulu Firagi” adıyla tanınan şair, 18. yüzyılda yaşadı ve modern Türkmen edebiyatının temelini atan isimlerden biri oldu.
Yaklaşık 1733 yılında dünyaya geldiği tahmin edilen Mahtumkulu, şiirlerinde Türkmen halkının birlik ve beraberliğini, adalet arayışını, toplumsal sorunları ve manevi değerleri işledi. Dönemin ağır edebi dili yerine halkın anlayabileceği sade Türkmen Türkçesini kullanması, onu geniş kitleler arasında önemli bir halk şairi haline getirdi.
Şairin eserlerinde yalnızlık, gurbet, aşk, insan sevgisi ve tasavvufi düşünceler ön plana çıkarken, Türkmen boylarının birleşmesi gerektiğine dair mesajları da dikkat çekti. “Firagi” mahlası ise “ayrılık yaşayan” anlamını taşıyor.
Babası Devletmämmet Azady’nin de şair ve din âlimi olması, Mahtumkulu’nun düşünce dünyasının şekillenmesinde etkili oldu. Eğitim hayatında dönemin önemli medreselerinde öğrenim gördüğü belirtilen Mahtumkulu, hem dini ilimler hem de klasik Doğu edebiyatı alanında kendisini geliştirdi.
Bugün Türkmenistan başta olmak üzere birçok Türk cumhuriyetinde Mahtumkulu adına üniversiteler, kültür merkezleri ve anıtlar bulunuyor. Şairin doğum günü her yıl çeşitli etkinliklerle anılırken, eserleri farklı dillere çevrilmeye devam ediyor.
Uzmanlara göre Mahtumkulu Firagi yalnızca bir şair değil; Türkmen dili, kültürü ve milli kimliğinin en önemli sembollerinden biri olarak kabul ediliyor.
Haber: Ragıp Kâmil İlbeyi
